W dobie powszechnej komunikacji elektronicznej, wiadomości tekstowe – popularnie zwane SMS-ami – coraz częściej stają się istotnym źródłem informacji w postępowaniach sądowych. Zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych, SMS-y mogą pełnić rolę dowodu. Warto jednak wiedzieć, jak prawidłowo je zabezpieczyć i przedstawić, aby zostały uwzględnione przez Sąd.

SMS jako środek dowodowy – co mówi prawo?

Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i karnym, polskie prawo nie zawiera zamkniętego katalogu dowodów. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz zasadą otwartości dowodowej, Sąd może oprzeć swoje ustalenia na wszelkich wiarygodnych źródłach informacji – o ile zostały one uzyskane legalnie.

W świetle przepisów:

• W postępowaniu cywilnym – zgodnie z art. 308 §1 Kodeksu postępowania cywilnego, dowodami mogą być również „inne środki dowodowe”, a więc także wiadomości tekstowe, e-maile, nagrania audio czy screeny z komunikatorów.
• W postępowaniu karnym – zgodnie z art. 393 §3 Kodeksu postępowania karnego, możliwe jest odczytanie treści korespondencji elektronicznej jako dokumentu prywatnego lub jej dołączenie jako materiału dowodowego (np. wydruku SMS-a, nagrania rozmowy, logów z telefonu).

SMS-y klasyfikowane są jako dokumenty prywatne w rozumieniu prawa, o ile zawierają treść o znaczeniu dowodowym i zostały sporządzone przez osobę prywatną. Ich moc dowodowa zależy więc od tego, kto je wysłał, w jakim kontekście i jak zostały zabezpieczone.

SMS w postępowaniu cywilnym

W sprawach cywilnych (np. o zapłatę, rozwód, alimenty, mobbing, naruszenie dóbr osobistych), SMS-y mogą służyć jako dowód na:

• zawarcie lub zmianę umowy,
• uznanie długu,
• przyznanie się do winy,
• groźby lub obraźliwe wypowiedzi.

Aby Sąd wziął taki dowód pod uwagę, należy:

1. Wydrukować treść SMS-a, zachowując pełną konwersację, z widoczną datą, godziną i numerem telefonu nadawcy.
2. Złożyć telefon do akt sprawy – sądy coraz częściej żądają okazania urządzenia, z którego pochodzi wiadomość, w celu weryfikacji autentyczności.
3. Złożyć wniosek dowodowy – najlepiej już w pozwie lub odpowiedzi na pozew, wskazując, czego dotyczy dana wiadomość i jaki fakt ma potwierdzać.
4. Można także zabezpieczyć treść SMS-a u notariusza w formie protokołu otwarcia i odczytania wiadomości – taki dokument zyskuje wyższą moc dowodową.

SMS w postępowaniu karnym

W sprawach karnych SMS-y mogą być dowodem na przykład w sprawach o:

• groźby karalne (art. 190 k.k.),
• stalking (art. 190a k.k.),
• zniesławienie lub zniewagę (art. 212 i 216 k.k.),
• oszustwo (art. 286 k.k.),

Oczywiście to SA podane przykłady, bo w każdej sprawie karnej mogą się okazać istotnymi dowodami w zależności od kontekstu sprawy i zawartych treści.

W postępowaniu karnym SMS może być:

• zabezpieczony przez policję lub prokuraturę w ramach oględzin telefonu lub przeszukania,
• przedstawiony przez pokrzywdzonego jako dowód – poprzez zrzuty ekranu, wydruki, protokół notarialny lub złożenie telefonu do oględzin.

Należy jednak pamiętać, że w procesie karnym Sąd dokonuje swobodnej oceny dowodów i będzie badał również ich autentyczność, kontekst wypowiedzi i inne okoliczności.

Jak przygotować SMS jako dowód, by Sąd go uwzględnił?

Aby zwiększyć skuteczność powołania się na wiadomość SMS w Sądzie:

1. Zadbaj o kompletność – pokaż całą rozmowę, nie tylko wyrwany z kontekstu fragment.
2. Zachowaj chronologię i dane techniczne – data, godzina, numer telefonu nadawcy/odbiorcy.
3.  Zabezpiecz telefon – nie usuwaj wiadomości, nie modyfikuj ich.
4. Załącz dodatkowe dowody – świadków, korespondencję mailową, nagrania – które potwierdzą treść i kontekst, oczywiście jeśli dysponujesz takimi dowodami.

Moc dowodowa SMS-ów – na ile są przekonujące?

SMS-y mają pełną moc dowodową jako dokumenty prywatne, ale – zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów – nie przesądzają automatycznie o wyniku sprawy. Oznacza to, że:

• mogą być podstawą ustaleń faktycznych,
• ale nie są niepodważalne – druga strona może je kwestionować (np. że zostały spreparowane, wyrwane z kontekstu, wysłane przez inną osobę),
• dlatego najlepiej, gdy są uzupełnione innymi dowodami.

Podsumowując:

SMS-y mogą być skutecznym dowodem w Sądzie – zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych. Kluczowe jest jednak ich odpowiednie przygotowanie, zabezpieczenie i przedstawienie. Choć nie są to dowody „nie do podważenia”, mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli są spójne, autentyczne i logicznie powiązane z innymi faktami.

Tymczasem zaczynamy weekend, życzę więc miłego odpoczynku i do następnego wpisu.