Nasze życie, nasz kraj i świat nieustanie się zmieniają. Ponoć nic nie jest stałe, a zmiany wpisane są w nasze życie i jest to naturalny proces. 

Dzień dobry w ten piękny i słoneczny dzień – przynajmniej w Warszawie tak jest.

O czym będzie w poście?

Co nieco o cyfryzacji Wymiaru Sprawiedliwości oraz o wprowadzeniu obowiązku posiadania skrzynki na e-doręczenia.

Cyfryzacja od jakiegoś czasu staje się jednym z kluczowych elementów rozwoju nowoczesnego państwa, a obszar Wymiaru Sprawiedliwości nie może pozostać w tyle.

Od 2 kwietnia 2025 roku czyli od dzisiaj, wszystkie firmy, instytucje i urzędy w Polsce są zobowiązane do posiadania tzw. skrzynki na e-doręczenia. Jest to kolejny etap wdrażania cyfrowych rozwiązań, które mają na celu usprawnienie obiegu dokumentów i procedur sądowych, jak również ułatwienie obywatelom kontaktu z administracją publiczną.

Czy tak się stanie? Zobaczymy, bo nie wszystko „złoto co się świeci”.

Ok., ja tu gadu, gadu, a trzeba wreszcie przejść do konkretów.

W Polsce proces cyfryzacji Wymiaru Sprawiedliwości rozpoczął się już kila lat temu. Systemy informatyczne, takie jak e – sąd, stały się integralną częścią polskiego systemu prawnego. Choć e – sąd (mowa jest o tym znanym w Lublinie) jest dostępny tylko dla poszczególnych kategorii spraw. Zatem nie w każdym przypadku można z tej możliwości skorzystać.

Od kilku lat mamy też Portal informacyjny Sądu, który daje stronom i ich pełnomocnikom możliwość wglądu zdalnego do sprawy. Jest on oczywiście bardzo pomocny, bo nieraz Sąd tą drogą nam pełnomocnikom doręcza różne dokumenty. Nie mniej jednak system jest niedoskonały, bo nie ma tam całości akt sprawy (np. pism procesowych, załączników, różnych opinii, itp.) Czyli oznacza to, że tradycyjna czytelnia akt nadal pozostaje aktualna.

Liczne są jednak zapowiedzi przedstawicieli Wymiaru Sprawiedliwości, że będą akta spraw dygitalizowane. Byłoby świetnie, gdyby akta były elektroniczne i w całości dostępne, bo wszystkim uczestnikom procesu ułatwiłoby życie. Wobec tego czekamy z niecierpliwością, żeby Sądy weszły wreszcie w XXI wiek.

Oczywiście w tym wszystkim nie można zapomnieć o największej bolączce sądownictwa, a mianowicie o niezwykle długich terminach na wyznaczenie rozpraw. Wszelkie elektroniczne systemy to super rozwiązania, ale moim zdaniem, należy tak przebudować i zreformować Sądy, aby usprawnić ich działanie. Jako wieloletni praktyk, uważam, także, że procedury powinno się upraszczać, a nie komplikować. Naprawdę tak jest, że prawo co raz bardziej przypomina dżunglę, gdzie dopada nas gąszcz przepisów i nic nie jest oczywiste.

Przejdźmy teraz do tych e doręczeń, bo to ważna kwestia. Ten obowiązek dotyczy wszystkich podmiotów publicznych oraz przedsiębiorców. Chodzi o ujednolicenie komunikacji w postaci dokumentów elektronicznych i o skrócenie czasu potrzebnego na doręczenie pism sądowych, administracyjnych oraz innych ważnych dokumentów.

Celem tego przedsięwzięcia jest poprawa efektywności obiegu dokumentów, redukcja biurokracji, a także oszczędności związane z wyeliminowaniem papierowej korespondencji. Zmiany te mają także na celu wzmocnienie przejrzystości działań administracji publicznej oraz zwiększenie dostępności do Wymiaru Sprawiedliwości.

Takie komunikaty jak wyżej, podawane są od dawna w przestrzeni publicznej, czy tak się stanie, że wszystkim będzie łatwiej? Zobaczymy.

E-doręczenia to system, który umożliwia doręczenie dokumentów w formie elektronicznej, za pomocą dedykowanej platformy. W polskim prawie system e-doręczeń pozwala na przekazywanie pism sądowych, administracyjnych czy urzędowych. W przeciwieństwie do tradycyjnej poczty, e-doręczenie gwarantuje, że dokument dotrze do adresata bez zbędnych opóźnień i bez konieczności wychodzenia z domu, a przynajmniej takie jest założenie tego systemu.

Z dniem 2 kwietnia 2025 roku, wszystkie firmy, instytucje oraz urzędy będą zobowiązane do posiadania skrzynki na e-doręczenia. Obowiązek ten obejmuje przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, osoby prawne, jak również jednostki organizacyjne administracji publicznej. Natomiast osoby fizyczne nie mają póki co, obowiązku posiadania skrzynki na e-doręczenia.

Zatem przypomnijmy jeszcze raz jakie podmioty są zobowiązane do posiadania skrzynki?

Obowiązek posiadania skrzynki na e-doręczenia dotyczy następujących podmiotów:

• Przedsiębiorcy, niezależnie od formy prawnej działalności gospodarczej,
• Instytucje publiczne, w tym organy administracji rządowej i samorządowej,
• Jednostki organizacyjne, takie jak stowarzyszenia, fundacje i inne osoby prawne.

Warto zauważyć, że przedsiębiorcy i instytucje, które już korzystają z systemów e-administracji (np. ePUAP), nie będą musiały tworzyć nowych skrzynek, ale dostosować swoje już istniejące konto do nowego obowiązku e-doręczeń.

Zatem kto jeszcze nie założył skrzynki na e – doręczenia, a znajduje się w grupie podmiotów, które są zobligowane do jej posiadania, niech czym prędzej to robi, żeby potem nie było problemów.

Na dzisiaj tyle, zostawiam Ciebie Drogi Czytelniku z nadzieją, że zmiany, które obecnie zachodzą, przyniosą tylko dobre rozwiązania. A jak będzie? Zobaczymy.

Pozdrawiam serdecznie, życzę pięknego dnia i do miłego.