Na moim profilu na Facebook daję zawsze swoistą „zajawkę” o czym będzie kolejny wpis na blogu. Obiecałam, że będzie o: „pozew kontra pozew, czyli kilka słów o powództwie wzajemnym”.

Warto wiedzieć, co to jest za instytucja prawa. Jeżeli są spełnione przesłanki, aby wystąpić z takim powództwem wzajemnym, proponuję z tego korzystać.

Oczywiście, jak zawsze zastrzegam, że w każdym przypadku, trzeba sprawę badać indywidualnie. Natomiast jeśli wyjdzie po takiej analizie, że warto skorzystać z tego powództwa to znaczy, że warto.

 Powództwo wzajemne w polskim prawie.

Jest to  instytucja prawna, w której Pozwany w postępowaniu sądowym wnosi o zasądzenie na swoją rzecz roszczenia przeciwko Powodowi. Czyli najprościej rzecz ujmując, Powód wystąpił z roszczeniem np. o zapłatę, ale Pozwany uważa, że ma także takowe roszczenie wobec Powoda i basta. Wobec tego nie musi wytaczać odrębnej sprawy, a skorzystać z dobrodziejstwa powództwa wzajemnego.

Powództwo wzajemne stanowi narzędzie umożliwiające Pozwanemu obronę swoich interesów poprzez złożenie własnego roszczenia w trakcie toczącego się postępowania.

Podstawa prawna znajduje się w przepisach zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego, a mianowicie w art. 204 Kpc.

Pamiętać jednak należy, że Pozwany może wnieść powództwo wzajemne, jeżeli jego roszczenie jest związane z przedmiotem sprawy lub nadaje się do potrącenia.

Powództwo wzajemne powinno być zgłoszone w odpowiedzi na pozew, a jeśli Pozwany nie zrobił tego w tym terminie, może to uczynić, ale tylko w następujących okolicznościach: w sprzeciwie od Wyroku zaocznego, albo przy rozpoczęciu pierwszego posiedzenia, o którym zawiadomiono albo wezwano Pozwanego.

Powództwo wzajemne wnosi się do Sądu pozwu głównego, czyli tam, gdzie Powód złożył pozew. Jeżeli jednak powództwo wzajemne podlegałoby, biorąc pod uwagę przepisy w zakresie właściwości sądu, sądowi wyższej instancji, wówczas całość sprawy, czyli pozew główny i powództwo wzajemne przekazuje sąd z urzędu do sądu właściwego.

Powództwo wzajemne ma kilka istotnych funkcji w postępowaniu cywilnym. Mianowicie stanowi pewnego rodzaju „obronę” przed pozwem. Daje oszczędność czasową i ekonomiczną. Wnoszenie powództwa wzajemnego pozwala na rozpatrzenie dwóch spraw w jednym postępowaniu, co oszczędza czas zarówno Stron, jak i Sądu.

Pozwany ma możliwość obrony swoich interesów i roszczeń bez konieczności wszczynania odrębnego postępowania.

Mało tego, w praktyce spotykałam się nie raz z sytuacją, że wytoczenie powództwa wzajemnego powodowało ze strony Powoda inne podejście do całości sprawy. Innymi słowy, było to nieraz podwaliną do porozumienia się zwaśnionych Stron.

Przykładem może być sytuacja, w której Powód wnosi pozew o zapłatę zaległego wynagrodzenia wynikającą z zawartej umowy. Pozwany, występując z odpowiedzią na pozew, może zgłosić powództwo wzajemne o zapłatę odszkodowania lub zapłatę zastrzeżonej kary umownej za nienależyte wykonanie umowy przez powoda. W takim przypadku, obie sprawy rozpatrywane są jednocześnie, co pozwala Sądowi na kompleksową ocenę sytuacji prawnej Stron.

Reasumując: pozew wzajemny jest jednym z środków obrony Pozwanego w procesie, a jednocześnie służy dochodzeniu roszczeń przysługujących Pozwanemu. Powództwo wzajemne jest powództwem samodzielnym, które ze względu na pewną więź z powództwem głównym jest z nim wspólnie rozpoznawane. Ustawa uzależnia dopuszczalność powództwa wzajemnego od spełnienia szczególnych warunków, o których mowa powyżej.

Ale, ale to nie koniec.

Teraz napiszę kiedy powództwo wzajemne jest niedopuszczalne.

Mianowicie w sprawach:

1. o rozwód i separację,
2. ze stosunków między rodzicami a dziećmi w przedmiocie ustalenia lub zaprzeczenia macierzyństwa, ustalenia lub zaprzeczenia ojcostwa, a także ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa,
3. gospodarczych,
4. o naruszenie posiadania.

Powództwo wzajemne jest także niedopuszczalne w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu grupowym.  

Na dzisiaj tyle, zapraszam za jakiś czas. Mam nadzieję, że uda się napisać o prawie jeszcze przed Świętami.

Tymczasem życzę całego miłego dnia i do następnego razu.