Dzień dobry w ten piękny i słoneczny dzień.

Dzisiaj przychodzę, żeby napisać kilka słów o tzw. zatrzymaniu obywatelskim.

Ponieważ świadomość prawna naszego społeczeństwa jest co raz większa, zatem zatrzymań, o których mowa powyżej, jest sporo.

Żeby działo się to zgodnie z prawem, postanowiłam napisać co to jest takiego, jakie są podstawy prawne, itp.

Zaczynamy.

Obywatelskie zatrzymanie znajduje swoją podstawę prawną w Kodeksie postępowania karnego i brzmi: „Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji”.

W obecnych czasach w praktyce najczęściej spotykamy zatrzymanie obywatelskie w stosunku do pijanych kierowców. Dlatego też na tym przykładzie rozłożę na czynniki pierwsze przepis, który przytoczyłam powyżej.

Jeśli widzimy kierowcę i według naszych obserwacji, spostrzeżeń, czy sposobu kierowania pojazdem znajduje się pod wpływem alkoholu lub innego środka odurzającego, aby móc go zatrzymać muszą być spełnione trzy przesłanki.

I to jest bardzo ważne, bo w przeciwnym wypadku możemy zostać oskarżeni o pozbawienie danej osoby wolności.

Jakie są te przesłanki?

Po pierwsze: osoba zatrzymana musi zostać ujęta na gorącym uczynku lub w pościgu, który został podjęty tuż po popełnieniu przestępstwa.

Po drugie: musi zachodzić obawa ukrycia się lub niemożności ustalenia danych osoby, która ma zostać zatrzymana.

Po trzecie: osobę zatrzymaną należy niezwłocznie przekazać policji.

Te punkty są bardzo istotne. Zatem na przykładzie. Jedziemy samochodem i widzimy, że pojazd przed nami porusza się „zygzakiem”, stwarzając niebezpieczeństwo dla innych użytkowników drogi. Podążamy za tym samochodem i wykorzystujemy moment poprzez bezpieczne „zajechanie” drogi i zatrzymanie tego samochodu. Podchodząc widzimy, że kierowca jest pod wpływem alkoholu. Wówczas możemy go zatrzymać i zabrać kluczyki, żeby nie odjechał, ale nie można przetrzymywać tej osoby czy samodzielnie wymierzać jej kary. Musimy natychmiast powiadomić Policję. Nie jest to trudne, bo wystarczy zadzwonić na numer alarmowy 112.

Ważne jest także to, że  obywatelskiego zatrzymania może dokonać każdy. Oznacza to, że może to zrobić pokrzywdzony, świadek zdarzenia lub ktokolwiek inny np. poproszony o pomoc w ujęciu przestępcy. Natomiast warto także wiedzieć, że zatrzymanie obywatelskie nie jest obowiązkiem, a prawem, przewidzianym w przepisach.

Dokonując takiego zatrzymania trzeba brać pod uwagę, że osoba zatrzymywana może być agresywna, niebezpieczna, itp. Zatem może dojść do przekroczenia granic obrony koniecznej, chcą „poskromić” tego obywatela.

Natomiast kwestia czy działamy w obronie koniecznej, czy te granice przekraczamy? To wymaga zawsze indywidualnego zbadania przebiegu zdarzenia.

Czy warto więc dokonywać obywatelskiego zatrzymania? Myślę, że tak, jeśli tylko mamy takie możliwości i jesteśmy to uczynić w sposób bezpieczny dla siebie, czy też towarzyszących nam osób. Pamiętać jednak należy, że przepisy określają kiedy można dokonać tego zatrzymania. Zatem warto o tym wiedzieć, żeby przypadkiem siebie nie narazić na odpowiedzialność karną.

Na dzisiaj tyle, życzę pięknego po południa. Pozdrawiam.