Czy spotkałeś się kiedykolwiek z określeniem „preambuła”.?

Na pewno, bo często występuje w aktach prawnych, w życiu politycznym, itp. W umowach także takowa się czasami pojawiaja, ale też odnaleźć ją można w regulaminach, uchwałach, itp.

Wyraz preambuła pochodzi z łaciny: praeambulum, od praeambulare , co oznacza „iść wcześniej”. To „wcześniej” dzisiaj tłumaczy się jako coś co występuje na początku, np.  wstęp do aktu prawnego, szczególnie takiego, które ma istotne znaczenie w życiu publicznym, choćby Konstytucja.

Preambuła często w sposób opisowy tłumaczy jakie jest znaczenie danego aktu prawnego, dlaczego jest wprowadzany, jakiemu celowi służy.

Preambuły występują nie tylko w Polsce, ale w aktach prawnych w innych krajach np. w  Karcie Narodów Zjednoczonych, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, czy chociażby w Konstytucji Stanów Zjednoczonych, ale także w większości aktów prawnych Unii Europejskiej.

Warto zwrócić uwagę, że gdy preambuła pojawia się w akcie prawnym choćby, nie jest to tylko fragment z którego nic nie wynika, wręcz przeciwnie, jest ona częścią tego aktu prawnego i powinna być brana przy wykładni poszczególnych przepisów.

Do tego poglądu przychyla się większość prawników w Polsce oraz Trybunał Konstytucyjny, który swego czasu orzekł, że co prawda preambuła sama w sobie nie rodzi skutków prawnych dla adresatów aktu normatywnego, nie oznacza jednak, że jest pozbawiona znaczenia normatywnego. (Wyrok z 11 maja 2007 roku (K2/07).

W umowach także możemy spotkać się z preambułą, choć zdarza się to rzadziej niż w aktach prawnych i z mojego doświadczenia wiem, że raczej pojawiają się w umowach o skomplikowanej materii, kontraktach o bardzo dużej wartości, czy po prostu w ramach umów międzynarodowych.

W umowie preambuła spełnia taką samą rolę jak w akcie prawnym, czyli jest wstępem do umowy.

Często zawiera ona cel umowy, okoliczności, sposób działania, intencje stron, itd., itd. Preambuła może także odwoływać się do treści dokumentów, które nie znalazły się w umowie jako załączniki, może także opisywać polubowny sposób rozwiązywania ewentualnych sporów, czy też chęć długoletniej współpracy.

Treść preambuły jest elementem umowy zawieranej przez strony. Zatem to nie jest jakieś „ple, ple,…..” z którego nic nie wynika. Preambuła podlega takiej samej wykładni jak pozostałe zapisy zawarte w umowie. Preambuła może także pomóc w interpretacji poszczególnych zapisów umowy. 

To co podniosłam powyżej jest ważne, bowiem spotkałam się kiedyś z lekceważącym podejściem do preambuły w umowie. Klient uważał, że jest to tylko zbiór deklaracji, życzeń, wniosków i pięknie napisanych zdań. Sedno zaś znajduje się w umowie podzielonej na paragrafy i ustępy.

Nic bardziej mylnego. Choć często preambuła nie zawiera stricto prawniczych określeń jest jednak częścią umowy. Nie jest to fragment oderwany od kontraktu, który istnieje sobie ot tak po prostu.

Dlatego też negocjując warunki umowy, należy zwracać uwagę na zapisy preambuły, jeśli ona występuje i negocjować jej zapisy jeśli nam jako kontrahentowi coś się nie podoba.

To jest ważne, bowiem tak jak napisałam powyżej, preambuła wpływa na wykładnie zapisów i ich interpretacje.

Tyle na dzisiaj, życzę całego, pięknego dnia i do następnego razu.