W życiu codziennym zawodowym i prywatnym zawieramy mnóstwo umów, nawet nie zdając sobie sprawy. Szczególnie jeśli dotyczą drobnych spraw i tzw. umów ustnych. Przecież robiąc zakupy w sklepie ze sprzedawcą zawieramy umowę sprzedaży, prawda?. Kto by pomyślał, a jednak.

Dzień dobry, witam wszystkich serdecznie we wtorek, gdzie listopad wielkimi krokami zbliża się do końca i już niedługo, już za chwilę, będziemy mieć Święta.

Dzisiaj postanowiłam napisać o umowach, ale nie o konkretnych typach, tylko ogólnie czym one są w rozumieniu prawa.

Na początek przywołam jednak piękne łacińskie powiedzenie, że umów należy dotrzymywać, czyli „pacta sunt servanda”.

Zasada ta dotyczy każdej strony umowy. Przecież osoba zawierająca umowę musi pamiętać, że w ramach niej ma nie tylko prawa, ale i obowiązki, chociażby zapłatę wynagrodzenia.  

Zasada wywodzi się jeszcze z prawa rzymskiego i pierwotnie miała zastosowanie do stosunków prawnych opierających się na prawie cywilnym. Natomiast z latami przechodziła ewolucję, by wejść do innych prawnych gałęzi, jak prawo międzynarodowe, prawo konstytucyjne, itp.

Gdy dochodzi do zawarcia umowy, mamy do czynienia ze złożeniem dwóch lub więcej zgodnych oświadczeń woli (w zależności ile osób występuje w danej umowie), ustalenia praw i obowiązków stron, a także zawiązania tzw. węzła prawnego.

Jakie elementy są istotne w umowie?

Jak to prawnicy zazwyczaj odpowiadają „to zależy”, czym tak naprawdę klientów doprowadzają do szału.

Faktycznie jednak to zależy z jaką umową mamy do czynienia. Np. umowa najmu zdecydowanie różni się od umowy sprzedaży, choć oczywiście mają elementy wspólne.

Właśnie dzisiaj tymi wspólnymi elementami chciałabym się zająć oraz tym co każda umowa zawierać powinna.

Przede wszystkim umowa jasno i klarownie powinna określać strony. Oczywiście na początku możemy zatytułować umowę, jednak należy pamiętać, że to nie tytuł przesądza z jaką umową mamy do czynienia, a treść tejże.

Dalej, co istotne, powinna pojawić się data jej zawarcia oraz miejsce. Może być wskazane, gdzie umowa będzie wykonana (bo na takie zapisy czasami strony decydują się).

Wracając do określenia stron, jest to bardzo istotne, bowiem pozwala w pełni zidentyfikować stronę. Przecież gdy wpiszemy, że stroną jest Jan Kowalski i tyle, to skąd potem będziemy wiedzieli o jakiego Jana Kowalskiego chodzi w przypadku, gdyby zachodziła konieczność skierowania sprawy na drogę sądową.

Przy oznaczaniu strony należy podać imię i nazwisko lub nazwę podmiotu, adres zamieszkania lub siedziby (ewentualnie adres do doręczeń), numer PESEL lub numer KRS spółki oraz NIP (odnośnie osoby prowadzącej działalność gospodarczą), ewentualnie numer dowodu osobistego.

W przypadku zawierania umowy z podmiotem gospodarczym powinno się wskazać sposób jego reprezentacji i osobę lub osoby zawierające umowę w jego imieniu.

No i teraz spadnie na mnie oburzenie, dlaczego podawać numer PESE? Szczególnie, że weszły przepisy dające możliwość zastrzeżenia tego numeru.

Do tego odniosę się innym razem, poświęcając PESEL odrębny wpis.

Dalej należy jak najbardziej dokładnie opisać przedmiot umowy, oraz wskazanie uprawnień i obowiązków stron. Te elementy umowy są istotne, szczególnie, aby dokładnie zidentyfikować rodzaj umowy i inne elementy, przy ocenie, czy zostały wykonane przez stronę prawidłowo.

Kolejny zapis umowy dotyczy świadczenia stron, jeżeli coś takiego występuje np. przy umowie dzierżawy. Dalej określa się w jaki sposób nastąpi spełnienie świadczeń, jaka jest wysokość wynagrodzenia, termin płatności oraz sposób płatności.

Podaje się także przedział czasowy umowy, czy jest ona zawarta na czas określony np. na czas realizacji przedmiotu umowy, czy na czas nieokreślony.

Określa się także w jakich przypadkach jest możliwe rozwiązanie umowy (jeśli jest możliwe). Ważnym elementem jest odpowiednie i precyzyjne określenie odpowiedzialności stron.

Na koniec podaje się jakiemu prawu podlega umowa, w jaki sposób i gdzie będą rozstrzygane spory, w ilu egzemplarzach została sporządzona, w jakim języku, itd.

No i mamy to.

Pamiętaj jednak proszę, że są to tylko podstawowe elementy, bo tak jak zaznaczyłam na wstępie, każdy rodzaj umowy posiada swoją charakterystykę, a ostatecznie o zapisach i kształcie decydują strony.

Dzisiaj na tyle, bo biorę się do pracy w drugiej części dnia, po przerwie na lunch. Tym razem nie umowy są w kręgu mojego zainteresowania, a sprawy, które przygotowuję do sądów.

Miłego dnia.