Pranie brudnych pieniędzy.

Pranie brudnych pieniędzy jest to zjawisko znane na całym świecie nie od dzisiaj.

Ogólnie rzecz ujmując polega ono na wprowadzaniu do legalnego obrotu pieniędzy pochodzących z nielegalnych źródeł.

Oczywiście najczęściej nielegalnymi źródłami są pieniądze, które po prostu pochodzą z przestępstwa.

Pranie brudnych pieniędzy.

Obecnie wiele krajów w tym Polska posiada stosowne przepisy, z których wynika wprost, że takie działania wyczerpują znamiona przestępstwa.

W kodeksie karnym znajdujemy art. 299, który powiada:

Kto środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości, pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmuje, posiada, używa, przekazuje lub wywozi za granicę, ukrywa, dokonuje ich transferu lub konwersji, pomaga do przenoszenia ich własności lub posiadania albo podejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.


Karze określonej w § 1 podlega, kto będąc pracownikiem lub działając w imieniu lub na rzecz banku, instytucji finansowej lub kredytowej lub innego podmiotu, na którym na podstawie przepisów prawa ciąży obowiązek rejestracji transakcji i osób dokonujących transakcji, przyjmuje, wbrew przepisom, środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, dokonuje ich transferu lub konwersji, lub przyjmuje je w innych okolicznościach wzbudzających uzasadnione podejrzenie, że stanowią one przedmiot czynu określonego w § 1, lub świadczy inne usługi mające ukryć ich przestępne pochodzenie lub usługi w zabezpieczeniu przed zajęciem.


Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, działając w porozumieniu z innymi osobami, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.


Karze określonej w § 5 podlega sprawca, jeżeli dopuszczając się czynu określonego w § 1 lub 2, osiąga znaczną korzyść majątkową.


Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1 lub 2, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.


W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2, sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartość, chociażby nie stanowiły one własności sprawcy. Przepadku nie orzeka się w całości lub w części, jeżeli przedmiot, korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.

Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1 lub 2, kto dobrowolnie ujawnił wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz okoliczności jego popełnienia, jeżeli zapobiegło to popełnieniu innego przestępstwa; jeżeli sprawca czynił starania zmierzające do ujawnienia tych informacji i okoliczności, sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary.”

Tak wyglądają regulacje znajdujące się w prawie karnym.

Warto zwrócić uwagę na ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz warunki wykonywania działalności gospodarczej przez niektóre instytucje obowiązane.

Ustawa ta przewiduje w swoich regulacjach szereg instytucji obowiązanych przeciwdziałaniu temu procederowi, wśród nich są osoby wykonujące zawód radcy prawnego i adwokata.

Jak ważne są to regulacje niech świadczy fakt, że w zakresie tych zawodów prawniczych poprzez ostanie zmiany wprowadzono dodatkowe nowe obowiązki w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy. Te zmiany w gruncie rzeczy wynikają z konieczności implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/843 z 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz zmieniającej dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE.

Głównym założeniem tych zmian jest uzyskanie poprawy w zakresie funkcjonowania systemów i regulacji prawnych, których jednym z głównych zadań jest  przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Radcowie prawni i adwokaci zostali zaliczeni do instytucji obowiązanych, przy czym te obowiązki wiążą się jedynie z pomocą prawną jaką świadczą na rzecz swoich Klientów. Przy czym dotyczy to: kupna lub sprzedaży nieruchomości, przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zarządzania środkami pieniężnymi, instrumentami finansowymi lub innymi aktywami klienta, zawierania umowy o prowadzenie rachunku bankowego, rachunku papierów wartościowych lub wykonywania czynności związanych z prowadzeniem tych rachunków, wnoszenia wkładu do spółki kapitałowej lub podwyższenia kapitału zakładowego spółki kapitałowej, tworzenia, prowadzenia działalności lub zarządzania spółkami kapitałowymi lub trustami.

Przy czym do instytucji obowiązanych nie zalicza się  prawników będących radcami prawnymi oraz prawników zagranicznych wykonujących zawód w ramach stosunku pracy lub służby w urzędach obsługujących organy administracji publicznej, innych państwowych lub samorządowych jednostkach organizacyjnych oraz w podmiotach innych niż spółki.

Do podmiotów obowiązanych zalicza się również przedsiębiorców w rozumieniu ustawy –  Prawo przedsiębiorców, którzy zajmują  się świadczeniem usług polegających na sporządzaniu deklaracji, prowadzeniu ksiąg podatkowych, udzielaniu porad, opinii lub wyjaśnień z zakresu przepisów prawa podatkowego lub celnego, niebędący innymi instytucjami obowiązanymi.

Oczywiście katalog podmiotów obowiązanych jest długi, nawet bardzo długi.

Jednak w dzisiejszym wpisie skupiłam się tylko na zawodach prawniczych i na tych, które zajmują się doradztwem podatkowym, celnym, itp.

Czym są zatem instytucje obowiązane?

Oczywiście w ustawie katalog tych instytucji jest bardzo szeroki i długi, jak również bardzo szeroki jest zakres obowiązków.

Instytucje obowiązane stosują wobec swoich klientów środki bezpieczeństwa finansowego. Zatem Instytucje obowiązane rozpoznają ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną oraz oceniają poziom rozpoznanego ryzyka. Ponadto Instytucje obowiązane dokumentują rozpoznane ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną oraz jego ocenę, uwzględniając w szczególności czynniki dotyczące: rodzaju klienta, obszaru geograficznego, przeznaczenia rachunku, rodzaju produktów, usług i sposobów ich dystrybucji, poziomu wartości majątkowych deponowanych przez klienta lub wartości przeprowadzonych transakcji, celu, regularności lub czasu trwania stosunków gospodarczych.

Tak jak zaznaczyłam powyżej,  zakres tych obowiązków jest znacznie szerszy. Nie będę opisywała wszystkich, bo to jest długa ustawa zawierająca prawie dwieście artykułów. Jeśli ktoś jest zainteresowany zachęcam do jej lektury.

Jaki jest stopień skuteczności obowiązujących przepisów? Jak to zwykle bywa, różny.

Nie mniej jednak na pewno ich wprowadzenie znacznie zmniejszyło proceder związany z praniem brudnych pieniędzy, bo w tym obszarze nie funkcjonuje już zasada „hulaj dusza, piekła nie ma”.

Przywołanie obowiązków, które nałożone są na radców prawnych i adwokatów, powoduje, że w przypadku tzw. „podejrzanych” transakcji nie mogą powiedzieć, że są jedynie doradcami, a co klienci robią to ich sprawa. Wręcz przeciwnie, jak zobaczyliście prawnicy mają nałożonych szereg obowiązków i w razie czego zobowiązani są do powiadomienia stosownych organów i instytucji.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s